Muggen in Vietnam en Cambodja: risico per regio en seizoen

Misty sunrise over rice terraces and a slow river with limestone hills in Southeast Asia, seen from a bamboo terrace

TL;DR – de belangrijkste punten

  • Dengue is het grootste risico van ziekten die door muggen worden overgedragen in zowel Vietnam als Cambodja. Het komt voor in steden en badplaatsen net zo goed als op het platteland, en in het zuiden wordt het het hele jaar door overgedragen.
  • Het risico volgt de regen. In Cambodja en Zuid-Vietnam loopt het regenseizoen ongeveer van mei tot oktober; aan de centrale kust van Vietnam valt de zwaarste regen later, van ongeveer september tot december.
  • De Europese winter is het droge seizoen in Cambodja en Zuid-Vietnam. Er zijn dan minder muggen, maar hun aantal zakt niet naar nul, dus dagelijks insectenwerend middel blijft zinvol.
  • Malaria speelt niet in de grote steden of op de klassieke toeristische route. Het blijft beperkt tot beboste, landelijke en grensgebieden, dus wie gaat trekken of van de gebaande route afwijkt, vraagt het best advies bij een reisvaccinatiecentrum.
  • Denguemuggen steken overdag, de muggen die malaria en Japanse encefalitis overbrengen vanaf de schemering. Bescherming is de klok rond nuttig.

Vietnam en Cambodja worden vaak in één reis gecombineerd: Hanoi en de Ha Longbaai, de met lampionnen verlichte straten van Hoi An, de Mekongdelta, en dan de grens over naar Phnom Penh en de tempels van Angkor. De twee landen strekken zich uit over heel verschillende klimaten, van koele bergen in het noorden tot tropische eilanden, dus het muggenrisico hangt sterk af van waar je naartoe gaat en wanneer. Deze gids deelt Vietnam en Cambodja in per regio en seizoen en legt uit wat je overal tegen muggenbeten doet.

Welke ziekten die door muggen worden overgedragen spelen in Vietnam en Cambodja?

Dengue

Dengue is de infectie waarmee reizigers in beide landen het vaakst te maken krijgen. Het wordt verspreid door Aedes-muggen, die dicht bij mensen leven, in kleine hoeveelheden stilstaand water broeden en overdag steken. Ho Chi Minhstad, Hanoi, Phnom Penh en Siem Reap melden allemaal dengue, net als badplaatsen aan de kust en landelijke provincies. Veel infecties verlopen mild, met koorts, hoofdpijn, pijn achter de ogen en spier- en gewrichtspijn, maar sommige worden ernstig en vragen om ziekenhuiszorg. Er bestaat geen specifieke antivirale behandeling, dus muggenbeten voorkomen is de belangrijkste bescherming.

Malaria

Beide landen hebben malaria in de afgelopen twintig jaar sterk teruggedrongen. Wat overblijft, is geconcentreerd in beboste en heuvelachtige landelijke gebieden, vaak dicht bij landsgrenzen. Volgens de CDC is er geen malariaoverdracht in Phnom Penh of bij het tempelcomplex van Angkor Wat, en ook niet in Vietnamese steden zoals Hanoi, Ho Chi Minhstad, Da Nang en Nha Trang. Er is risico in landelijke, beboste delen van Cambodja en in sommige provincies in de hooglanden en het zuiden van Vietnam. Of je tabletten nodig hebt, hangt af van je precieze route, het seizoen en hoe je gaat slapen, dus bespreek het met een reisgezondheidsprofessional. Waarom tabletten en het voorkomen van muggenbeten bij elkaar horen, leggen we uit in ons artikel over malariatabletten en insectenwerend middel.

Japanse encefalitis, chikungunya en zika

Japanse encefalitis is zeldzaam bij reizigers, maar ernstig. Het wordt overgedragen door Culex-muggen die in rijstvelden broeden en ’s avonds en ’s nachts steken. In beide landen wordt bijna overal rijst verbouwd, en daarom wordt het vaccin vaak besproken bij langere verblijven, reizen over het platteland en fiets- of trektochten. Chikungunya en zika zijn ook in de regio gemeld en worden verspreid door dezelfde dagactieve muggen als dengue. Zika is vooral een zorg tijdens de zwangerschap, dus zwangere reizigers vragen het best persoonlijk advies voordat ze boeken.

Wanneer is het muggenseizoen in Vietnam en Cambodja?

Het aantal muggen stijgt met de regen, omdat elke plas, waterkruik en verstopte dakgoot een broedplaats wordt. Het patroon verschilt per regio.

  • Noord-Vietnam heeft echte seizoenen. De zomer, van ongeveer mei tot september, is heet, vochtig en nat, en dengue piekt in Hanoi meestal van de nazomer tot in de herfst. De winter, van december tot februari, is koel en vaak grijs, met veel minder muggen.
  • Centraal-Vietnam is droog en heet van ongeveer februari tot augustus. De regen komt laat, meestal van september tot december, soms met tyfoons en overstromingen.
  • Zuid-Vietnam en Cambodja zijn het hele jaar warm, met een regenseizoen van ongeveer mei tot oktober en een droog seizoen van november tot april. Dengue wordt in elke maand overgedragen en piekt tijdens en vlak na de regens.

Voor Europese reizigers betekent dit dat de populaire wintermaanden samenvallen met het droge seizoen in Cambodja en het zuiden van Vietnam. Dat is goed nieuws, maar geen reden om het insectenwerende middel thuis te laten: irrigatie, opgeslagen water en het warme klimaat houden Aedes-muggen het hele jaar actief.

Muggenrisico per regio

RegioNattere maandenBelangrijkste risicoWat je doet
Hanoi, Ha Longbaai, Ninh BinhMei tot septemberDengue in de zomer en herfst; weinig muggen in de winterDagelijks insectenwerend middel in de warme maanden; houd in de winter wat bij de hand
Sapa, Ha Giang en de noordelijke bergenMei tot septemberAvondmuggen in de dalen; malaria-advies voor afgelegen grensgebiedenLange kleding bij schemering; klamboe in homestays; vraag een reisvaccinatiecentrum om advies over je trektocht
Hue, Da Nang, Hoi An, Nha TrangSeptember tot decemberDengue, vooral rond de regensElke ochtend insectenwerend middel, opnieuw aanbrengen volgens het etiket
Ho Chi Minhstad en de MekongdeltaMei tot oktoberDengue het hele jaar; Japanse encefalitis in rijstgebiedenDagelijks insectenwerend middel, ook op stadsdagen; bedek je op boottochten in de avond
Phu Quoc, Con Dao, Koh Rong en andere eilandenMei tot oktoberDengue; zandvliegen op sommige strandenEerst zonnebrand, dan insectenwerend middel; enkels bedekken bij zonsondergang
Phnom Penh, Siem Reap en AngkorMei tot oktoberDengue; avondmuggen rond vijvers en slotgrachtenInsectenwerend middel bij tempelbezoek rond zonsopgang en zonsondergang; kamer met horren of airco
Beboste hooglanden en grensgebieden (Mondulkiri, Ratanakiri, het Kardemomgebergte, de Centrale Hooglanden van Vietnam)Mei tot oktoberMalaria en dengueAdvies van een reisvaccinatiecentrum over tabletten; insectenwerend middel, lange kleding en een klamboe

Zo voorkom je muggenbeten, dag na dag

Gezondheidsinstanties zoals de CDC, WHO en ECDC raden dezelfde basismaatregelen aan, en die werken het best als vaste routine.

  1. Breng ’s ochtends insectenwerend middel aan. Denguemuggen zijn het actiefst vroeg in de ochtend en laat in de middag. Bedek alle onbedekte huid en breng opnieuw aan volgens het etiket, vooral na zwemmen of flink zweten.
  2. Eerst zonnebrand, dan insectenwerend middel. Laat de zonnebrand een paar minuten intrekken en breng daarna het insectenwerende middel erover aan.
  3. Bescherm je enkels en voeten. Aedes-muggen vliegen laag en rusten in de schaduw, bijvoorbeeld onder de tafel bij een streetfoodkraam.
  4. Kleed je op de schemering. Losse shirts met lange mouwen en een lange broek zitten prettig in de hitte en passen ook bij de kledingvoorschriften van de tempels van Angkor.
  5. Controleer waar je slaapt. Kies een kamer met airco of intacte horren. Gebruik een klamboe in homestays, drijvende dorpen en junglelodges.
  6. Ga ook in de stad door. Dengue is een stadsziekte. Een dag vol cafés en musea in Hanoi of Phnom Penh vraagt net zo goed om insectenwerend middel als een dag op het platteland.

Voor het bredere beeld in de regio lees je onze gids over ziekten die door muggen worden overgedragen in Zuidoost-Azië. Gaat je route verder naar het zuiden, dan hebben we een aparte gids over Bali en Indonesië.

Wat neem je mee?

  • Genoeg insectenwerend middel voor de hele reis. Je gebruikt het dagelijks, vaak twee of drie keer.
  • Lichte shirts met lange mouwen en lange, losse broeken in lichte kleuren voor de avond, tempels en trektochten.
  • Sokken en dichte schoenen voor junglewandelingen en tochten over de rijstterrassen.
  • Zonnebrand met een hoge SPF. De zon is in elk seizoen sterk, ook op bewolkte dagen.
  • Iets om beten te verzachten, zodat je minder krabt. Opengekrabde beten raken in een heet, vochtig klimaat makkelijker ontstoken.
  • Een reisklamboe als je in eenvoudige guesthouses, homestays of op boten gaat slapen.
  • Je vaccinatieboekje en eventuele medicijnen die het reisvaccinatiecentrum heeft voorgeschreven.

Hoe incognito® helpt

De insectenwerende middelen van incognito® zijn zonder DEET en gebruiken PMD (Citrepel®), een plantaardige werkzame stof uit dezelfde groep werkzame stoffen die gezondheidsinstanties aanraden voor bescherming tegen muggen. De Insectenwerende spray is klinisch bewezen, vegan en biologisch afbreekbaar, en de fles van 100 ml past binnen de vloeistofregels voor handbagage. Voor een reis van meerdere weken door beide landen brengt de Elite-reisset onze reisessentials samen in één set. Welk insectenwerend middel je ook kiest: breng het royaal aan, breng het opnieuw aan volgens het etiket en combineer het met kleding en een beschermde slaapplek.

Wanneer naar de dokter?

Krijg je tijdens je reis of na thuiskomst koorts, ga dan snel naar een arts en vertel waar je bent geweest. Bij dengue vragen waarschuwingssignalen zoals hevige buikpijn, aanhoudend braken, bloedend tandvlees of ongewone sufheid om dringende medische hulp. Zolang dengue niet is uitgesloten, is paracetamol de gebruikelijke keuze bij koorts. Ibuprofen en aspirine kun je beter vermijden, tenzij een arts anders adviseert, omdat ze het risico op bloedingen kunnen verhogen. Ben je in een malariagebied geweest, dan moet elke koorts zonder uitstel worden getest, zelfs weken of maanden na de reis.

Veelgestelde vragen

Heb ik insectenwerend middel nodig in Vietnam en Cambodja?
Ja. Dengue komt in beide landen voor, ook in steden en badplaatsen, en de muggen die het overbrengen steken overdag. Gebruik elke dag van je reis insectenwerend middel, in welk seizoen je ook gaat.

Is er malaria in Vietnam?
Het malariarisico in Vietnam is laag en beperkt tot landelijke, vooral beboste gebieden. De CDC vermeldt geen overdracht in steden zoals Hanoi, Ho Chi Minhstad, Da Nang en Nha Trang. Vraag bij een reisvaccinatiecentrum actueel advies als je gaat trekken of afgelegen provincies bezoekt.

Heb ik malariatabletten nodig voor Angkor Wat?
Volgens de CDC is er geen malariaoverdracht bij het tempelcomplex van Angkor Wat of in Phnom Penh. Voor beboste landelijke gebieden van Cambodja kunnen tabletten worden aangeraden, dus bespreek je precieze route met een reisgezondheidsprofessional.

Wat is de beste reistijd om muggen te vermijden?
In het droge seizoen, van ongeveer november tot april, zijn er de minste muggen in Cambodja en Zuid-Vietnam, en december tot februari is de rustigste periode in het noorden. Muggen zijn er dan nog steeds, dus bescherming blijft nodig.

Hoe laat steken muggen in Vietnam en Cambodja?
De Aedes-muggen die dengue verspreiden steken vooral vroeg in de ochtend en laat in de middag. De soorten die malaria en Japanse encefalitis overbrengen steken vanaf de schemering de hele nacht door.

Is de Mekongdelta vrij van ziekten die door muggen worden overgedragen?
In de Mekongdelta komt dengue het hele jaar voor, en Japanse encefalitis komt voor in rijstgebieden. Dagelijks insectenwerend middel, lange kleding in de avond en een slaapplek met horren of een klamboe verkleinen het risico aanzienlijk.

Bronnen

Dit artikel is alleen bedoeld als algemene informatie en vervangt geen persoonlijk medisch advies. Vraag vóór vertrek een arts of reisvaccinatiecentrum om advies over vaccinaties en malariapreventie voor je reisroute. Lees altijd het etiket en de productinformatie voordat je een insectenwerend middel gebruikt.