Is het veilig om elke dag insectenwerend middel te gebruiken?

In het kort

• Ja – voor de meeste gezonde volwassenen is het veilig om elke dag insectenwerend middel te gebruiken, mits je het etiket van het product volgt en alleen de hoeveelheid aanbrengt die je nodig hebt.
• Gezondheidsautoriteiten zoals de CDC en de EPA stellen dat geregistreerde werkzame stoffen in insectenwerende middelen (waaronder DEET, picaridine, IR3535 en plantaardige PMD) veilig zijn bij gebruik volgens de aanwijzingen, ook gedurende het hele muggen- en tekenseizoen.
• Breng het aan op onbedekte huid, vermijd ogen, sneetjes en beschadigde huid, en was het af als je weer binnen bent, zodat het er niet langer op blijft zitten dan nodig.
• Kinderen en zwangeren kunnen over het algemeen dagelijks insectenwerend middel gebruiken, maar minimumleeftijden en gebruiksaanwijzingen verschillen per formule – volg altijd het etiket.
• Een plantaardig insectenwerend middel zonder DEET, zoals incognito®, gebruikt PMD (Citrepel®) en is ontwikkeld voor regelmatige, dagelijkse bescherming.

Ben je in de zomer veel buiten – onderweg naar je werk, in de tuin, met de hond of tijdens een wandeltocht – dan pak je misschien dag in, dag uit je insectenwerende middel. Dat roept vanzelf een vraag over veiligheid op: is het eigenlijk wel oké om elke dag insectenwerend middel op je huid aan te brengen, of is dat te veel van het goede? Het korte antwoord: dagelijks gebruik wordt voor de meeste mensen als veilig beschouwd, als je een geregistreerd product kiest en de gebruiksaanwijzing volgt. Hieronder leggen we uit wat het bewijs zegt, hoe je insectenwerend middel verstandig aanbrengt en welke rol de werkzame stof speelt die je kiest.

Is dagelijks gebruik van insectenwerend middel veilig?

Bij gezonde volwassenen wordt het een- of tweemaal per dag aanbrengen van insectenwerend middel tijdens het steekseizoen niet in verband gebracht met schade, mits het product volgens de aanwijzingen wordt gebruikt. Volksgezondheidsinstanties bevelen insectenwerende middelen actief aan als belangrijke verdediging tegen ziekten die door muggen en teken worden overgedragen – waaronder malaria, dengue, de ziekte van Lyme en tekenencefalitis (TBE) – en dat advies gaat uit van herhaald, vaak dagelijks gebruik in periodes met risico. Waar het om draait, is niet of je het dagelijks gebruikt, maar dat je de juiste hoeveelheid op de juiste plekken gebruikt en het verwijdert zodra je geen bescherming meer nodig hebt.

Wat de veiligheidsgegevens per werkzame stof zeggen

Niet alle insectenwerende middelen zijn hetzelfde. De belangrijkste werkzame stoffen voor op de huid die in Europa en de VS zijn geregistreerd, zijn allemaal op veiligheid beoordeeld, maar ze verschillen in werkingsduur en gebruikelijke concentratie. Hier een vergelijking in gewone taal.

PMD (para-menthaan-3,8-diol) is de verfijnde, werkzame component die met plantaardige insectenwerende middelen wordt geassocieerd. In incognito® wordt PMD gewonnen uit Java-citronella (Cymbopogon winterianus) en verkocht onder de handelsnaam Citrepel®. PMD hoort in dezelfde categorie bewezen, door autoriteiten aanbevolen werkzame stoffen als DEET en picaridine, en is daarom geschikt voor regelmatig gebruik in het seizoen, terwijl het middel DEET-vrij blijft.

Zo gebruik je elke dag veilig insectenwerend middel

Of je het nu één keer per week of elke dag gebruikt, met een paar eenvoudige gewoontes blijft insectenwerend middel zowel effectief als veilig:

• Breng het alleen aan op onbedekte huid en op de buitenkant van kleding – niet onder je kleren.
• Gebruik genoeg om alles gelijkmatig te bedekken, maar verzadig je huid niet; meer product betekent niet meer bescherming.
• Vermijd ogen, mond en sneetjes of geïrriteerde huid. Spray eerst op je handen en breng het dan aan op je gezicht.
• Breng het opnieuw aan zoals op het etiket staat, en niet doorlopend – insectenwerende middelen beschermen een bepaald aantal uren.
• Was het af met water en zeep als je voor die dag weer binnen bent.
• Gebruik je ook zonnebrandcrème, breng die dan eerst aan, laat hem intrekken en breng daarna het insectenwerende middel erover aan.

Op de huid of op kleding?

Wil je beperken hoeveel product er gedurende een lang seizoen met je huid in aanraking komt, dan kun je kleding, hoeden en uitrusting als extra laag behandelen en het aanbrengen op de huid bewaren voor onbedekte plekken zoals enkels, polsen en nek. Zo verminder je het totale huidcontact en blijf je toch beschermd.

Is dagelijks gebruik anders voor kinderen en tijdens de zwangerschap?

Insectenwerend middel is een belangrijke bescherming voor kinderen en tijdens de zwangerschap, omdat de ziekten waartegen het beschermt echte risico’s met zich meebrengen. Richtlijnen van de NHS en de CDC ondersteunen het gebruik van insectenwerende middelen in deze groepen, maar de details zijn belangrijk: minimumleeftijden, toegestane concentraties en gebruiksadviezen verschillen per product en per werkzame stof. Voor sommige plantaardige PMD-producten geldt een minimumleeftijd, dus een formule voor volwassenen is niet automatisch geschikt voor een baby. De Amerikaanse CDC raadt bijvoorbeeld af om PMD/OLE-producten te gebruiken bij kinderen jonger dan 3 jaar; in Europa en het VK vermeldt het etiket van de fabrikant van de incognito® insectenwerende spray voor kinderen dat die geschikt is vanaf 6 maanden.

De praktische regel is eenvoudig: kies een product dat is ontwikkeld voor degene die het gebruikt, en volg het etiket van dat product voor leeftijd en frequentie. incognito® maakt een speciale formule voor kinderen met een gevoelige huid, met een eigen leeftijdsadvies op het etiket – en dat etiket gaat altijd boven welk algemeen artikel dan ook.

Signalen dat je misschien te veel insectenwerend middel gebruikt

Dagelijks gebruik is prima, maar laat je huid je de weg wijzen. Stop even en kijk opnieuw naar je gebruik als je het volgende merkt:

• Roodheid, prikken of uitslag op de plek waar je het hebt aangebracht;
• Veel meer aanbrengen dan het etiket aangeeft, of vaker opnieuw aanbrengen dan voorgeschreven;
• Insectenwerend middel ’s nachts laten zitten terwijl je geen bescherming meer nodig hebt.

Krijg je irritatie, was de plek dan, stap over op een mildere formule en overleg met een apotheker of arts als het aanhoudt.

Zo helpt incognito®

Heb je in de zomer bijna elke dag bescherming nodig, dan maakt een insectenwerend middel dat is ontwikkeld voor regelmatig gebruik die dagelijkse gewoonte makkelijker. De Insectenwerende spray zonder DEET van incognito® gebruikt plantaardige PMD (Citrepel®), is klinisch bewezen, vegan en biologisch afbreekbaar, en wordt aanbevolen tegen zowel muggen als teken – zo dekt één product voor elke dag de twee grootste steek- en bijtrisico’s in Europa af. Omdat de spray geen DEET bevat, is hij een prettige keuze voor mensen die vaak insectenwerend middel aanbrengen en het vettige gevoel en de kunststofaantastende eigenschappen van DEET willen vermijden. Wil je weten hoe vaak je moet bijwerken tijdens een lange dag buiten, lees dan onze gids over hoe lang insectenwerend middel werkt en wanneer je het opnieuw aanbrengt.

Veelgestelde vragen

Is het slecht om elke dag insectenwerend middel op te doen?
Nee. Voor de meeste gezonde volwassenen geldt dagelijks gebruik tijdens het steekseizoen als veilig, als je het etiket van het product volgt, alleen de benodigde hoeveelheid gebruikt en het binnen weer afwast.

Kan ik insectenwerend middel de hele dag op mijn huid laten zitten?
Je kunt het laten zitten zolang je bescherming nodig hebt, maar was het af met water en zeep zodra je weer binnen bent, zodat het er niet langer op blijft dan nodig.

Is insectenwerend middel zonder DEET veiliger voor dagelijks gebruik?
Geregistreerde werkzame stoffen zijn allemaal veilig bij gebruik volgens de aanwijzingen. Veel mensen geven voor frequent gebruik de voorkeur aan een plantaardig PMD-product zonder DEET, omdat het niet vettig is, biologisch afbreekbaar is en vriendelijker is voor kleding en uitrusting.

Mogen kinderen elke dag insectenwerend middel gebruiken?
Over het algemeen wel, maar minimumleeftijden en gebruiksaanwijzingen verschillen per product. Gebruik een formule die voor kinderen is gemaakt en volg het etiket daarvan in plaats van een algemene leeftijdsregel.

Hoe vaak per dag mag ik insectenwerend middel opnieuw aanbrengen?
Zo vaak als het etiket aangeeft – dat hangt af van de werkzame stof en de concentratie en van activiteiten zoals zwemmen of flink zweten. Breng het niet doorlopend opnieuw aan.

Hoopt insectenwerend middel zich bij dagelijks gebruik op in het lichaam?
Geregistreerde insectenwerende middelen zijn bedoeld om op de huid aan te brengen en weer af te wassen; ze zijn niet bedoeld om zich op te hopen. Als je de aanwijzingen op het etiket volgt, blijft de blootstelling binnen geteste grenzen.

Bronnen

• CDC – Muggenbeten voorkomen (EPA-geregistreerde insectenwerende middelen kiezen en gebruiken)
• EPA – Werkzame stoffen in insectenwerende middelen voor op de huid (DEET, picaridine, OLE/PMD, IR3535)
• EPA – Vind het insectenwerende middel dat bij je past
• NHS – Insectenbeten en -steken
• ECDC – Beschermende maatregelen tegen muggen

Dit artikel is uitsluitend bedoeld als algemene informatie en is geen medisch advies. Lees en volg altijd het etiket van het product, en raadpleeg een apotheker of arts als je specifieke vragen hebt over het gebruik van insectenwerende middelen, vooral bij baby’s, tijdens de zwangerschap of op een gevoelige of beschadigde huid.